Rouw bij huisdieren

Kunnen huisdieren rouwen?

We weten tegenwoordig wel met zekerheid dat dieren emoties hebben, maar of dieren kunnen rouwen is (nog) niet wetenschappelijk bewezen. En áls dieren kunnen rouwen, weten we niet of dieren de rouw emotioneel gezien hetzelfde beleven als wij. Wat we wel waarnemen
is dat dieren zich anders kunnen gedragen na het overlijden van een dier (óf mens) uit de omgeving van dat dier. Er zijn allerlei  gedragsveranderingen die kunnen plaatsvinden, zoals verstoord eet- en slaapgedrag en het zoeken naar het verdwenen individu. Het is echter altijd belangrijk om te bedenken dat er ook ander factoren kunnen spelen dan de emotie die bij rouwen optreedt. De reactie van een dier op het overlijden va een individu kan erg verschillen, afhankelijk van o.a. de diersoort, de context waarin het individu is overleden
en de persoonlijkheid van het overgebleven dier.

Het is van belang om te bedenken wat de invloed is geweest van de dood van een dier op de leefomgeving en de sociale relaties, aangezien er andere factoren een rol kunnen spelen die niets te maken hebben met een emotioneel rouwproces. Een voorbeeld hiervan is de
verandering in de sociale structuur van een groep wanneer een dier (of mens) komt te vervallen. Afhankelijk van de positie en rol van dit individu in de groep zullen veranderingen bij overgebleven individuen plaatsvinden op zoek naar een nieuwe stabiele structuur. Het
kan ook dat het wegvallen van een soortgenoot leidt tot een soort “opluchting”: je ziet dan een dier juist helemaal opleven. Een ander voorbeeld is dat een verandering in de dagelijkse routine kan zorgen voor een verminderde voorspelbaarheid van de omgeving, wat
kan leiden tot een gedragsverandering bij het dier ten gevolge van stress. Katten zijn hier zeer gevoelig voor.
Ook het rouwende gedrag van een eigenaar kan invloed hebben op het dier en bijvoorbeeld tot aandacht zoekend gedrag leiden.
Bij gedragsveranderingen die kunnen passen bij ziekte, o.a. een vermindering van eten/drinken, is het van groot belang om het dier medisch te onderzoeken.

Wat te doen bij “rouwgedrag” van een huisdier?
• Het overgebleven dier goed blijven observeren!
• Het dier medisch laten onderzoeken door de dierenarts bij verschijnselen die ook zouden
kunnen passen bij ziekte
• Zorgen voor een gestructureerde routine
• Zorgen voor voldoende uitdaging en afleiding (sociaal contact, verrijking en beweging, soms een superlekker voer aanbieden)
• Geleidelijk doorvoeren van veranderingen in leefomgeving en dagpatroon
• Zindelijkheidstraining bij onzindelijkheid van hond
• Voldoende belangrijke bronnen blijven aanbieden (zoals eet-, drink-, slaap-, ontlastings- en schuilplekken)
• Dier “afscheid” laten nemen van het overleden dier, wanneer een eigenaar dit wil

Bron: Nienke Endenburg, faculteit diergeneeskunde, Gedragskliniek voor dieren

Delen met: